Factory Reset چیست و چه اطلاعاتی را حذف میکند؛ یک راهنمای کامل برای تصمیم بهتر
وقتی گوشی یا لپتاپ شما کند شده، دچار مشکل میشود یا حتی به دلایل امنیتی نیاز به پاکسازی کامل دارید، احتمالاً با اصطلاح «فکتوری ریست» (Factory Reset) روبرو شدهاید. این عمل که در واقع بازگرداندن دستگاه به حالت اولیه تولیدکننده است، میتواند مشکلات بسیاری را حل کند، اما همیشه باید با آگاهی کامل از آن استفاده کرد. در این راهنما کامل، به توضیح دقیق «فکتوری ریست» میپردازیم، اطلاعاتی که پس از انجام این عمل حذف میشوند، چگونگی انجام آن، و نکات مهمی که باید قبل از انجام این کار در نظر بگیرید.
فکتوری ریست چیست؟
فکتوری ریست یا «بازگردانی به حالت کارخانه» یک فرآیند است که تمام تنظیمات، برنامهها و دادههای نصبشده توسط کاربر را از دستگاه حذف میکند و آن را به حالت اولیه تولیدکننده بازمیگرداند. این عمل معمولاً برای حل مشکلات نرمافزاری، افزایش سرعت دستگاه، یا پاکسازی کامل دادهها در صورت فروش یا انتقال دستگاه به شخص دیگری استفاده میشود.
در واقع، فکتوری ریست مانند «پاک کردن صفحه» دستگاه است. همه چیز از جمله برنامههای نصبشده، تنظیمات شخصی، تاریخچه مرورگر، فایلهای ذخیرهشده و حتی حسابهای کاربری به حالت پیشفرض برمیگردد. اما توجه داشته باشید که این عمل دادههای ذخیرهشده در حافظه داخلی دستگاه را حذف میکند، بنابراین اگر فایلهای مهمی در دستگاه دارید، باید قبل از انجام این کار از آنها نسخه پشتیبان تهیه کنید.
چه زمانی باید فکتوری ریست انجام دهیم؟
فکتوری ریست در موارد زیر مفید است:
- دستگاه کند شده و با پاک کردن کش و دادههای برنامهها حل نمیشود.
- دستگاه دچار مشکل نرمافزاری شده و به حالت عادی بازنگشته است.
- میخواهید دستگاه را برای فروش یا انتقال به شخص دیگری آماده کنید.
- دستگاه شما آلوده به ویروس یا مالویر شده و دیگر راهی برای پاکسازی آن نیست.
- میخواهید دستگاه را به حالت اولیه بازگردانید و همه تنظیمات و برنامههای خود را از نو نصب کنید.
اما قبل از انجام این کار، باید به این نکته توجه کنید که فکتوری ریست همه دادههای ذخیرهشده در دستگاه را حذف میکند، بنابراین اگر فایلهای مهمی در دستگاه دارید، باید قبل از انجام این عمل از آنها نسخه پشتیبان تهیه کنید.

چه اطلاعاتی پس از فکتوری ریست حذف میشوند؟
فکتوری ریست تمام دادههای ذخیرهشده در حافظه داخلی دستگاه را پاک میکند. این شامل:
- همه برنامهها و اپلیکیشنهای نصبشده توسط کاربر.
- تنظیمات شخصی مانند تنظیمات شبکه، حسابهای ایمیل، تنظیمات نمایش و…
- تاریخچه مرورگر، کوکیها و دادههای ذخیرهشده در مرورگر.
- فایلهای ذخیرهشده در حافظه داخلی دستگاه (به جز فایلهای ذخیرهشده در حافظه خارجی مانند کارت SD).
- حسابهای کاربری مانند گوگل، اپل، مایکروسافت و…
- دادههای برنامهها مانند پیامها، تماسها، تصاویر ذخیرهشده در گالری و…
- فایلهای ذخیرهشده در حافظه داخلی دستگاه مانند موسیقی، ویدئو، فیلمها و…
اما توجه داشته باشید که فکتوری ریست دادههای ذخیرهشده در حسابهای آنلاین شما مانند ایمیل، کلود (ابری) و…
نمیپوشاند. برای مثال، اگر تصاویر خود را در گوگل فوتو یا آیکلود ذخیره کردهاید، پس از فکتوری ریست همچنان در حساب شما موجود خواهند بود. اما اگر فایلها فقط در حافظه داخلی دستگاه ذخیره شده باشند، پس از فکتوری ریست برای همیشه از بین خواهند رفت.
چه اطلاعاتی پس از فکتوری ریست باقی میمانند؟
در حالی که فکتوری ریست بیشتر دادههای کاربر را حذف میکند، برخی اطلاعات همچنان در دستگاه باقی میمانند:
- سیستم عامل اصلی دستگاه (مثلاً اندروید یا آیاواس).
- برنامههای پیشفرض تولیدکننده دستگاه (مثلاً برنامههای سامسونگ، اپل یا دیگر برندها).
- فایلهای سیستم که برای عملکرد دستگاه ضروری هستند.
- دادههای ذخیرهشده در حافظه خارجی مانند کارت SD (اگر دستگاه دارای حافظه خارجی باشد).
همچنین، اگر دستگاه شما به یک حساب گوگل یا اپل متصل باشد، پس از فکتوری ریست ممکن است برخی تنظیمات مانند زبان، منطقه و…
به حالت پیشفرض بازگردانده شوند، اما این بستگی به تنظیمات دستگاه دارد.
چگونه فکتوری ریست انجام دهیم؟
راهنمای انجام فکتوری ریست در دستگاههای مختلف اندرویدی و آیاوسی متفاوت است. در اینجا به طور کلی به روش انجام این کار در دستگاههای اندرویدی و آیاوسی میپردازیم:
فکتوری ریست در دستگاههای اندرویدی
برای انجام فکتوری ریست در دستگاههای اندرویدی، میتوانید از یکی از روشهای زیر استفاده کنید:
- از طریق تنظیمات دستگاه:
۱. به تنظیمات دستگاه بروید.
۲. به بخش «پشتیبانی» یا «پشتیبانی و بازگردانی» بروید.
۳. روی «بازگردانی به حالت کارخانه» یا «Factory Reset» کلیک کنید.
۴. دستگاه را ریستارت کنید.
۵. پس از ریستارت، دستگاه به حالت اولیه بازمیگردد.
- از طریق بازیابی (Recovery Mode):
۱. دستگاه را خاموش کنید.
۲. دکمههای «پاور» و «Volume Up» را همزمان فشار دهید و نگه دارید تا دستگاه وارد حالت بازیابی شود.
۳. با استفاده از دکمههای حجم، به بخش «Wipe Data/Factory Reset» بروید و با دکمه «پاور» آن را انتخاب کنید.
۴. سپس به بخش «Yes» بروید و با فشار دادن دکمه «پاور» تأیید کنید.
۵. دستگاه را ریستارت کنید.

فکتوری ریست در دستگاههای آیاوسی
در دستگاههای آیاوسی نیز میتوانید از طریق تنظیمات فکتوری ریست انجام دهید:
۱. به تنظیمات دستگاه بروید.
۲. به بخش «عمومی» بروید.
۳. روی «انتقال یا حذف آیفون» کلیک کنید.
۴. سپس روی «دستگاه را حذف کنید» کلیک کنید.
۵. دستگاه را ریستارت کنید.
۶. پس از ریستارت، دستگاه به حالت اولیه بازمیگردد.
در دستگاههای آیاوسی نیز میتوانید از طریق آیتیونز یا فایندر در مکبوک، دستگاه را به حالت اولیه بازگردانید.
نکات مهم قبل از انجام فکتوری ریست
قبل از انجام فکتوری ریست، باید به نکات زیر توجه کنید:
- نسخه پشتیبان از دادههای مهم خود تهیه کنید. اگر فایلهای مهمی در دستگاه دارید، باید قبل از انجام فکتوری ریست از آنها نسخه پشتیبان تهیه کنید. میتوانید از خدمات ابری مانند گوگل درایو، آیکلود یا حتی یک هارد خارجی استفاده کنید.
- حسابهای خود را از دستگاه خارج کنید. اگر دستگاه شما به حسابهای گوگل، اپل یا مایکروسافت متصل است، باید قبل از فکتوری ریست آنها را از دستگاه خارج کنید. این کار را میتوانید از طریق تنظیمات حسابها انجام دهید.
- دستگاه خود را به روزرسانی کنید. قبل از فکتوری ریست، مطمئن شوید که دستگاه شما به آخرین نسخه سیستم عامل به روزرسانی شده است. این کار میتواند مشکلات احتمالی پس از فکتوری ریست را کاهش دهد.
- دستگاه خود را به یک شارژ کامل برسانید. فکتوری ریست ممکن است زمان زیادی ببرد و دستگاه شما در حین این فرآیند نیاز به شارژ دارد.
- دستگاه خود را به یک شبکه اینترنتی متصل کنید. اگر دستگاه شما به اینترنت متصل باشد، میتوانید پس از فکتوری ریست، برنامهها و تنظیمات خود را دوباره نصب کنید.
همچنین، اگر دستگاه شما دارای حافظه خارجی مانند کارت SD است، توجه داشته باشید که فکتوری ریست دادههای ذخیرهشده در حافظه داخلی را حذف میکند، اما دادههای حافظه خارجی تأثیر نمیگذارد. بنابراین، اگر فایلهای مهمی در کارت SD دارید، نیازی به نسخه پشتیبان گرفتن از آنها نیست.
چه باید بعد از فکتوری ریست انجام دهیم؟
پس از انجام فکتوری ریست، دستگاه شما به حالت اولیه بازمیگردد و باید تنظیمات و برنامههای مورد نیاز خود را دوباره نصب کنید. در اینجا چند نکته مهم وجود دارد:
- دستگاه را به روزرسانی کنید. پس از فکتوری ریست، دستگاه شما ممکن است به آخرین نسخه سیستم عامل به روزرسانی نشده باشد. بنابراین، باید دستگاه را به روزرسانی کنید.
- برنامههای مورد نیاز خود را دوباره نصب کنید. پس از فکتوری ریست، همه برنامههای نصبشده توسط کاربر حذف میشوند، بنابراین باید برنامههای مورد نیاز خود را دوباره از فروشگاه برنامهها نصب کنید.
- حسابهای خود را دوباره اضافه کنید. اگر دستگاه شما به حسابهای گوگل، اپل یا مایکروسافت متصل بود، باید آنها را دوباره اضافه کنید.
- تنظیمات شخصی خود را دوباره تنظیم کنید. پس از فکتوری ریست، همه تنظیمات شخصی مانند تنظیمات نمایش، شبکه و…
به حالت پیشفرض بازمیگردند، بنابراین باید آنها را دوباره تنظیم کنید.
اگر دستگاه شما به یک شبکه وایفای متصل بود، پس از فکتوری ریست باید آن را دوباره به شبکه متصل کنید.

آیا فکتوری ریست امنیت دستگاه را افزایش میدهد؟
فکتوری ریست میتواند امنیت دستگاه را افزایش دهد، زیرا تمام دادههای ذخیرهشده توسط کاربر حذف میشوند و دستگاه به حالت اولیه بازمیگردد. این کار میتواند از دسترسی غیرمجاز به دادههای شخصی شما جلوگیری کند، اما باید توجه داشته باشید که:
- فکتوری ریست فقط دادههای ذخیرهشده در حافظه داخلی دستگاه را حذف میکند و دادههای ذخیرهشده در حسابهای آنلاین شما مانند ایمیل، کلود و…
حذف نمیشوند.
- اگر دستگاه شما به یک حساب گوگل یا اپل متصل باشد، پس از فکتوری ریست، دستگاه ممکن است به همان حساب متصل شود و دادههای آنلاین شما همچنان در خطر باشند.
- فکتوری ریست نمیتواند از آلودگی دستگاه به ویروس یا مالویر جلوگیری کند، بلکه فقط دادههای ذخیرهشده را حذف میکند.
برای افزایش امنیت دستگاه، علاوه بر فکتوری ریست، میتوانید از روشهای دیگری مانند نصب برنامههای ضدویروس، استفاده از رمز عبور قوی، فعالسازی تشخیص اثر انگشت یا چهره و…
استفاده کنید. همچنین، اگر دستگاه خود را برای فروش یا انتقال آماده میکنید، فکتوری ریست تنها راه برای پاکسازی کامل دادهها نیست. میتوانید از روشهای دیگری مانند «پاکسازی دادهها» یا «حذف کامل دادهها» استفاده کنید که دادههای دستگاه را به طور کامل و غیرقابل بازیابی حذف میکنند.
در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر در مورد روشهای افزایش امنیت دستگاه یا راهنمای کامل برای فکتوری ریست، میتوانید به مقالات مرتبط در فناوری جهان مراجعه کنید.
نتیجهگیری
فکتوری ریست یک ابزار مفید برای حل مشکلات نرمافزاری، افزایش سرعت دستگاه و پاکسازی کامل دادهها در صورت فروش یا انتقال دستگاه است. اما باید با آگاهی کامل از این عمل استفاده کرد و قبل از انجام آن، نسخه پشتیبان از دادههای مهم خود تهیه کنید.
در این راهنما کامل، به توضیح دقیق «فکتوری ریست»، اطلاعاتی که پس از انجام این عمل حذف میشوند، چگونگی انجام آن و نکات مهم قبل و بعد از فکتوری ریست پرداختیم. امیدواریم این راهنما برای شما مفید بوده و بتوانید با آگاهی کامل از فکتوری ریست استفاده کنید.
